Uit Ampersand: De toekomst luistert niet naar arme kinderen

De vzw Welzijnszorg organiseert een handtekeningen-actie om meer aandacht te vragen voor armoede bij kinderen. Want steeds meer kinderen groeien op in armoede. Vanuit diezelfde bekommernis diende Vlaams volksvertegenwoordiger Cindy Franssen in het parlement een resolutie in om de daadkracht van de regering aan te scherpen in de strijd tegen kinderarmoede.

We brachten Cindy Franssen en Greta D’Hondt, voorzitter van Welzijnszorg, samen rond de tafel om bloot te leggen wat de oorzaken zijn van het toenemend aantal kinderen in armoede en wat we eraan kunnen doen.

Cindy Franssen: 1 op 5 kinderen in België groeit op in een ongezonde omgeving met weinig wooncomfort. Zij krijgen niet dezelfde kansen als andere kinderen, zowel in hun onderwijsloopbaan als in hun latere leven. Bovendien neemt dat aantal nog toe. Vaak gaat het om kinderen uit eenoudergezinnen.Alleenstaande moeders die na een echtscheiding met financiële problemen te kampen hebben, vormen een nieuwe kern van generatiearmoede.

Greta D’Hondt: Als we daar iets aan willen doen is het interessanter om de problemen te bekijken vanuit het standpunt van de kinderen. Niet om medelijden op te wekken, maar omdat we er allemaal belang bij hebben dat onze kinderen opgroeien tot waardige volwassenen.

Cindy: Een kind moet het recht hebben om kind te zijn. Het is onwaardig om toe te laten dat kinderen een ‘rugzak’ met zich meedragen van schuldgevoel en overleven. Bovendien moeten we ons vanuit het beleid bewust zijn dat ‘gelijke kansen’ geven, niet altijd leidt tot gelijke uitkomsten.

Greta: En het is een schande dat we er ondanks de democratisering van het onderwijs niet in slagen om die kinderen dezelfde kansen te geven.

Cindy: Daar bovenop komt de digitale kloof. Dat schoolkinderen zaken moeten opzoeken op het internet of uitvoeren via de PC is de normaalste zaak van de wereld geworden. Hoe ga je daarmee om als je geen PC hebt? En welke invloed heeft dat op je jobkansen later? Tegenwoordig heb je zowat voor elke job PC-ervaring nodig.

Greta: Het onderwijs is nochtans goed geplaatst om achtergestelde kinderen te detecteren. Leerkrachten herkennen hen aan uiterlijke tekenen: kleding, verzorging, boekentas en ander schoolmateriaal,… maar ook aan de opvolging van huistaken, de participatie aan schoolse en buitenschoolse activiteiten,… En één huisbezoek zegt vaak alles. Daarom is één van de politieke vragen die we formuleren binnen de campagne van Welzijnszorg, dat in elke lerarenopleiding een module wordt opgenomen over kansarmoede. Het zou ook goed zijn dat de Centra voor Leerlingen-Begeleiding (CLB) samenwerken met ervaringsdeskundigen, zodat ze ook zelf ervaringsdeskundigheid in de armoede opdoen.

Cindy: Ook de ‘opvoedingswinkels’,kunnen op dit vlak belangrijk werk leveren, zowel qua detectie als qua hulpverlening. Want ook voor ouders in armoede is hun grootste wens dat hun kinderen het beter hebben dan zijzelf.

Greta: Het probleem is dat mensen die in armoede leven zodanig gewend zijn de deur op de neus te krijgen, dat ze zelf niet zo gauw het initiatief nemen om hulp te zoeken. Wanneer ze dat toch doen is het doorgaans omdat ze in nijpende geldnood zitten. Ze worden dan al snel ‘een dossier’. Maar er is nog te weinig aandacht voor de situatie achter het dossier.

Cindy: Vandaar dat het belangrijk is dat hulpverleners van het OCMW, de VDAB, het CLB, leerkrachten,… de nodige kennis hebben over hoe je omgaat met mensen die in armoede moeten leven. Dat zij een beter inzicht krijgen in de complexiteit van armoede en de implicaties ervan voor kinderen die met armoede worden geconfronteerd. Inzicht krijgen in de binnenkant van armoede zorgt ervoor dat je als hulpverlener een andere bril opzet, een toegankelijke
taal gebruikt,….

Greta: Mensen kan je ook niet gelukkig maken door boven hun hoofden te beslissen wat er moet gebeuren, want dan worden zij alweer uitgesloten. Je moet hen betrekken bij de samenleving, want anders blijven zij zich isoleren.

Cindy: Helaas is ook het verenigingsleven onvoldoende afgestemd op mensen die in armoede leven. Door hun fi nanciële situatie, allerlei andere drempels, een laag zelfvertrouwen,... horen zij vaak niet ‘bij de club’. Een interessant initiatief om daaraan tegemoet te komen is de Vlaamse vrijetijdspas die minister Joke Schauvliege voorstelt.

Greta: Een kaart die door iedereen gebruikt wordt, stigmatiseert of categoriseert niemand. Zeker voor adolescenten en jongvolwassenen is dat zeer belangrijk voor hun eigenwaarde.

Cindy: In de resolutie die ik heb ingediend staan er zo’n 40-tal aanbevelingen om de situatie van de kinderen en jongeren te verbeteren. Want een samenleving die hier niet op inzet, zorgt
voor een collectieve verarming van de toekomstige generaties. Dat is voor mij ook de betekenis van de eindejaarsslogan van CD&V ‘De toekomst luistert’. Dit is een hoopvolle slogan, maar ook een waarschuwing.

Meer info over de actie ‘geef je hand tegen kinderarmoede’: www.welzijnszorg.be